Een vrouw in Venlo vindt een python tussen haar kleren. Kampeerders in Den Haag staan plotseling oog in oog met een giftige slang. In Roermond en Hoevelaken ontsnappen koningspythons uit hun terrarium, en in Deurne ligt er ineens een slang op de deurmat. Allemaal in dezelfde augustusmaand. Het is geen toeval en het is ook niet zo zeldzaam als je misschien denkt: Nederland telt veel meer exotische huisdieren dan de meeste mensen beseffen, en die ontsnappen geregeld.
Dit ging er deze maand allemaal mis
De golf aan meldingen bleef niet onopgemerkt. EenVandaag berichtte eind augustus over een opvallende reeks incidenten binnen een paar weken tijd. In Roermond bleek een vermiste koningspython genaamd Luna, ongeveer 90 centimeter lang, uiteindelijk gewoon thuis te zijn: ze had zich verstopt achter de badkamermuur. Elders was het minder onschuldig, met een giftige slang tussen kampeerders in Den Haag en een python die zomaar in een kledingkast in Venlo opdook.
Yvonne Slots van Stichting Carnivora, een opvang in Beringe die sinds 2000 exotische dieren opvangt, ziet die meldingen al jaren binnenkomen. Ze waarschuwt vooral voor de grotere exemplaren: slangen boven de drie meter moet je eigenlijk niet willen houden, zegt ze, en toch komen precies die dieren geregeld bij haar opvang terecht. Vaak is de aanschaf impulsief geweest, zonder dat de eigenaar goed heeft nagedacht over wat een volwassen dier nodig heeft.
Waarom een slang zo makkelijk uit een terrarium ontsnapt
Slangen zijn sterker en behendiger dan de meeste eigenaren verwachten. Een klein kiertje bij een deksel of een niet goed vergrendelde schuifruit is al genoeg: het dier drukt zijn kop erdoorheen en de rest van het lichaam volgt vanzelf. Ook een terrarium dat op het oog stevig oogt, houdt een vastberaden dier niet altijd tegen, zeker niet als het op zoek is naar warmte of een schuilplek buiten zijn vertrouwde omgeving.
Verhuizingen, schoonmaakmomenten en warme zomerdagen zijn de klassieke risicomomenten. Bij hoge temperaturen worden slangen actiever en gaan ze vaker op zoek naar een koelere plek, wat verklaart waarom juist in de zomermaanden de meeste ontsnappingen worden gemeld. Een goed slot en een dubbele controle voordat je het terrarium sluit, voorkomen het overgrote deel van de incidenten.
Welke exotische dieren mag je eigenlijk houden
Sinds juli 2024 geldt in Nederland de huis- en hobbydierenlijst, ook wel de positieflijst genoemd. Alleen de dertig zoogdiersoorten die op die lijst staan, mogen nog nieuw worden gefokt of verhandeld. Volgens de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland is die lijst tot stand gekomen na beoordeling van ruim driehonderd zoogdiersoorten door onafhankelijke experts. Soorten die te veel risico's met zich meebrachten of niet goed te houden bleken, zoals stokstaartjes en stekelvarkens, haalden de lijst niet.
Het addertje onder het gras: die regels gelden vooralsnog alleen voor zoogdieren. Reptielen, vogels en amfibieën vallen er nog buiten, al wordt er wel aan een aparte lijst voor reptielen gewerkt. Wil je weten wat dat concreet betekent voor jouw eigen plannen, dan lees je meer in ons artikel over de positieflijst voor reptielen. Zolang die lijst er niet is, mag je in Nederland dus nog altijd een koningspython, een kaaiman of een papegaai aanschaffen, ook al is dat volgens dierenwelzijnsorganisaties eigenlijk een vreemde tussenstap.
Wat je moet doen als je zelf een slang tegenkomt
Loop je onverwachts tegen een slang aan, in de tuin, op straat of zelfs in je eigen huis, blijf dan vooral rustig en op afstand. De meeste slangen die als huisdier worden gehouden, zijn niet giftig en bijten alleen als ze zich in het nauw gedreven voelen. Toch weet je op straat nooit zeker met welk dier je te maken hebt, dus:
- Benader het dier niet en probeer het zelf niet te vangen
- Houd huisdieren en kinderen uit de buurt van de plek
- Bel de dierenambulance of de politie, die kan een gespecialiseerde vanger inschakelen
- Maak indien mogelijk een foto op afstand, dat helpt de vanger bij het inschatten van de soort
Ben je zelf eigenaar van een exotisch dier, denk dan ook aan de andere kant van het verhaal. Wie zich verdiept in wat een dier écht nodig heeft, voorkomt niet alleen ontsnappingen maar ook een hoop stress voor het dier zelf. In ons artikel over exotische huisgenootjes lees je waar je op moet letten voordat je een bijzonder dier in huis haalt, en wat er allemaal komt kijken bij een piranha als huisdier laat zien dat dat geldt voor veel meer soorten dan alleen slangen.
Denk na voordat je impulsief een slang koopt
De meeste ontsnapte slangen van deze zomer keerden uiteindelijk gewoon terug bij hun eigenaar, zoals Luna uit Roermond die stiekem achter de badkamermuur zat. Maar de reeks incidenten laat wel zien hoe makkelijk het misgaat wanneer een dier wordt aangeschaft zonder dat er goed is nagedacht over huisvesting, gedrag en de vraag of je het dier over tien jaar nog steeds kunt verzorgen. Een koningspython kan bijvoorbeeld dertig jaar oud worden. Overweeg je zelf een exotisch dier, praat dan eerst met een gespecialiseerde dierenarts of opvang, en investeer in een terrarium dat echt goed afgesloten kan worden. Dat scheelt jou, je buren en het dier zelf een hoop stress.