Mei is aangebroken en daarmee ook het hoogtepunt van het tekenseizoen. Voor honden die regelmatig buiten lopen, is dit de periode om extra alert op te zijn. Teken zitten overal waar het gras hoog staat, struiken dicht op elkaar groeien of mos de grond bedekt - en ze wachten geduldig tot er een warmbloedig dier langskomt.
Het goede nieuws: met de juiste aanpak houd je de risico's flink in de hand. Hier is wat je nu moet weten.
Wanneer en waar zijn teken het actiefst?
Teken worden actief zodra de temperatuur boven de 7 graden Celsius uitkomt. In Nederland begint dat vaak al in maart, maar mei en juni zijn de piekmaanden. In het najaar, rond september en oktober, volgt een tweede golf.
Ze houden van vochtige, begroeiing-rijke omgevingen: bosranden, heidevelden, wei met hoog gras en parken met veel struikgewas. De typische wandelroute voor een hond, kortom.
Dit zijn de risico's voor je hond
Een tekenbeet op zich is vervelend maar niet automatisch gevaarlijk. Het probleem zit hem in de ziekten die teken kunnen overdragen. De bekendste bij honden zijn:
Lyme-borreliose - dezelfde ziekte als bij mensen, veroorzaakt door de Borrelia-bacterie. Symptomen als moeheid, koorts, gewrichtsklachten en verminderde eetlust kunnen weken na de beet pas optreden. Dat maakt vroeg herkennen lastig.
Babesiose - een parasitaire infectie die de rode bloedcellen aantast. Ernstiger dan Lyme en in Nederland relatief zeldzaam, maar zeker niet onbekend. Honden met babesiose worden snel erg ziek: hoge koorts, bleek tandvlees, donkere urine.
Ehrlichiose - een bacteriële infectie die het immuunsysteem onder druk zet. Wordt in Nederland ook aangetroffen, al zijn gevallen minder frequent dan in Zuid-Europa.
Het RIVM houdt bij hoe tekenbesmettingen zich in Nederland verspreiden. Voor honden gelden vergelijkbare risico-patronen als voor mensen, dus het loont om die informatie bij te houden.
Zo controleer je je hond na een wandeling
Na elke wandeling in risicogebied even goed controleren is de meest effectieve maatregel die je kunt nemen. Teken bijten zich pas stevig vast na verloop van tijd, dus een teek die je direct verwijdert, heeft nauwelijks kans gehad om ziekteverwekkers over te dragen.
Loop met je vingers langzaam door de vacht, tegen de haargroeirichting in. Teken zoeken warme plekken op, dus let extra op:
- Oksels en liezen
- Tussen de tenen
- Rondom de oren en in de oorschelp
- Onder de staart en rond de anus
- Nek en kop
Bij kortharige honden zie je een teek vrij snel als een kleine bobbel. Bij langharige rassen moet je echt de tijd nemen om goed te voelen.
Preventie: wat werkt echt?
Er zijn meerdere opties om teken af te weren, en het beste resultaat behaal je door ze te combineren.
Antiparasitaire middelen - Spot-ons (druppels in de nek), tabletten en halsbanden zijn de meest betrouwbare methoden. Ze doden of verdoven teken voordat ze zich goed kunnen vastzetten. De werkingsduur verschilt: een tablet werkt vaak 1 tot 3 maanden, een goede halsband tot 8 maanden. Vraag je dierenarts welk middel bij jouw hond past, want niet alles is geschikt voor elke leeftijd of elk gewicht.
Vaccinatie - Tegen Lyme bij honden bestaat een vaccin. Niet alle dierenartsen bieden het standaard aan, maar voor honden die veel in de natuur lopen is het het overwegen waard.
Vacht kort houden - Makkelijker controleren, sneller een teek spotten. Niet altijd een optie afhankelijk van het ras, maar bij twijfel kan een kortere zomersnit geen kwaad.
Wil je ook meer weten over de basisverzorging van je hond? Dan is ons artikel over goed hondenvoer een goede aanvulling - voeding en verzorging hangen nauw met elkaar samen.
Een teek gevonden? Zo haal je hem weg
Geen paniek. Een teek verwijder je met een tekenpincet of tekentang - verkrijgbaar bij elke drogist en dierenartspraktijk. Zo doe je het goed:
- Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast
- Trek rustig en recht omhoog - niet draaien, niet knijpen
- Desinfecteer de huidplek daarna
- Noteer de datum en de plek op het lichaam
Je kunt de teek in een afgesloten potje bewaren voor het geval je hond later klachten ontwikkelt. Zo kan de dierenarts precies zien waarmee hij te maken heeft.
Smeer geen vaseline, nagellak of alcohol op de teek voor je hem verwijdert. Dat stresst het beestje en vergroot de kans dat ziekteverwekkers vrijkomen.
Wanneer ga je toch naar de dierenarts?
Soms verwijder je de teek tijdig en is er niets aan de hand. Maar houd je hond de weken daarna goed in de gaten. Raadpleeg een dierenarts als je het volgende ziet:
- Veranderd gedrag, vermoeidheid of lusteloosheid die aanhoudt
- Koorts (normale lichaamstemperatuur hond: 38-39 graden)
- Gewrichtsklachten of kreupelheid
- Bleek tandvlees of donker gekleurde urine
Een vroege behandeling maakt bij al deze aandoeningen het grote verschil. Heb je op dit moment zorgen over de kosten van een eventuele behandeling, lees dan ook wat je kunt doen als je hond ziek is maar de rekening lastig zit.
Teken zijn klein, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Een paar minuten controle na elke wandeling is weinig moeite voor heel veel geruststelling.