De vogelgriep is terug in Nederland en dit keer is de situatie zorgwekkend. Niet alleen voor pluimveehouders en wilde vogels, maar ook voor katten. Vogelgriep bij katten kan namelijk ernstig tot levensbedreigend verlopen. Als katteneigenaar wil je natuurlijk weten hoe je jouw huisdier beschermt. In dit stuk lees je precies wat je moet weten over vogelgriep en katten in het voorjaar van 2026.
Waarom zijn katten extra kwetsbaar voor vogelgriep?
Katten zijn van nature jagers. En juist dat maakt ze kwetsbaar tijdens een vogelgriepuitbraak. Vogels die besmet zijn met het H5N1-virus worden ziek, reageren traag en kunnen vaak niet meer wegvliegen. Voor een buitenkat is zo'n verzwakte vogel een makkelijke prooi.
Het probleem: zodra je kat een besmette vogel vangt, bijt of zelfs alleen maar likt, kan het virus overspringen. Katten zijn gevoeliger voor vogelgriep dan de meeste andere zoogdieren. Het virus kan bij hen de hersenen bereiken, wat ernstige neurologische problemen veroorzaakt. Bij gezelschapsvogels zoals parkieten en papegaaien is het risico overigens net zo groot.
De symptomen waar je op moet letten
Vogelgriep bij katten uit zich anders dan een gewone verkoudheid. Let op de volgende signalen:
- Hoge koorts en algehele sloomheid
- Verminderde eetlust of compleet weigeren van voer
- Neusuitvloeiing en oogontsteking
- Benauwdheid of moeite met ademhalen
- Trillen of stuipen, wat wijst op neurologische schade
- Vreemd gedrag, zoals plotselinge agressie of desoriëntatie
Vooral die laatste twee punten zijn typisch voor vogelgriep bij zoogdieren. Zie je een van deze symptomen bij je kat? Neem dan direct contact op met je dierenarts en vermeld dat je kat mogelijk in aanraking is geweest met wilde vogels.
Zo bescherm je jouw kat dit voorjaar
De meest effectieve maatregel is simpel maar ingrijpend: houd je kat binnen. Zeker nu, in het voorjaar van 2026, wanneer de vogeltrek in volle gang is en er veel besmette wilde vogels in Nederland zijn gesignaleerd. Het RIVM en de Dierenbescherming adviseren allebei om katten zoveel mogelijk binnen te houden tijdens periodes met actieve vogelgriepuitbraken.
Maar laten we eerlijk zijn, niet elke kat accepteert dat zomaar. Hier zijn enkele praktische tips:
- Afgesloten tuin: Een tuin met kattengaas of een kattenren biedt veiligheid en buitenlucht tegelijk
- Tuigje en lijn: Als je kat eraan gewend is, kun je gecontroleerd wandelen. Zo voorkom je dat je kat achter vogels aan jaagt
- Extra binnenvermaak: Investeer in krabpalen, interactief speelgoed en raamplek zodat je kat zich niet gaat vervelen
- Dode vogels vermijden: Zie je een dode vogel in de tuin? Raak deze niet aan met blote handen en houd je kat uit de buurt
Wat als je kat al buiten loopt?
Niet iedereen kan of wil een buitenkat ineens binnen houden. Dat is begrijpelijk. Maar er zijn wel maatregelen die je kunt nemen om het risico te verkleinen. Houd in de gaten of er meldingen zijn van vogelgriep in jouw regio via de website van het RIVM of de NVWA. Woon je in een gebied met bevestigde uitbraken? Dan is het echt verstandig om je kat tijdelijk binnen te houden.
Controleer je kat na elke buitensessie. Heeft je kat iets gevangen? Let dan extra goed op symptomen in de dagen erna. En belangrijk: raak dode of zieke vogels nooit zelf aan zonder handschoenen.
Gezelschapsvogels zijn ook kwetsbaar
Heb je naast een kat ook parkieten, kanaries of papegaaien in huis? Dan is extra voorzichtigheid geboden. Gezelschapsvogels kunnen besmet raken via contact met wilde vogels, bijvoorbeeld door een open raam of via besmet materiaal dat naar binnen wordt gedragen. Houd ramen en deuren van de vogelkamer dicht als er vogelgriep heerst in de buurt. Plaats de kooi niet buiten en was altijd je handen voordat je je vogels verzorgt, zeker als je buiten bent geweest.
De vogelgriepsituatie in Nederland nu
In het voorjaar van 2026 is de situatie in Nederland opnieuw gespannen. Door de vogeltrek zijn er aanzienlijke sterftegevallen vastgesteld onder brandganzen, grauwe ganzen en zwanen. Het gaat om hoogpathogene vogelgriep (HPAI), de meest besmettelijke en dodelijke variant. Hoewel het risico voor mensen klein blijft, zijn huisdieren - vooral katten - wel degelijk kwetsbaar.
Het goede nieuws: door alert te zijn en simpele voorzorgsmaatregelen te nemen, kun je het risico voor jouw huisdier flink verkleinen. Houd de berichtgeving in de gaten, overleg met je dierenarts als je twijfelt, en kies bij voorkeur voor de veilige optie: je kat even lekker binnen verwennen.