Je kat, hond of konijn mag gewoon blijven. Maar wie droomt van een chinchilla, een dromedaris of een witstaartstekelvarken, kreeg deze zomer onverwacht nieuw perspectief. Een rechter dwong het kabinet om het verbod op vijf diersoorten opnieuw te bekijken, en dat raakt precies de dieren waarvan we eerder op deze site schreven dat ze voorgoed van de lijst waren geschrapt.
De huis- en hobbydierenlijst in het kort
Sinds 1 juli 2024 geldt in Nederland een simpele regel: je mag alleen zoogdieren als huisdier houden die op de huis- en hobbydierenlijst staan. Deze lijst is de opvolger van de oude positieflijst en bevat ongeveer dertig soorten, van konijnen tot cavia's tot bepaalde hamstersoorten. Staat een dier er niet op, dan is het verboden om het aan te schaffen. Had je het dier al vóór die datum in huis, dan mag je het gewoon houden onder overgangsrecht.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) beoordeelt per soort of een dier voldoet aan het zogeheten domesticatiecriterium: is het dier al generaties lang gewend aan een leven bij mensen, en zijn de risico's voor dier en eigenaar aanvaardbaar? Alleen dan komt een soort op de lijst.
Wat de rechter nu heeft beslist
Op 28 mei 2026 deed het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) uitspraak over een rechtszaak tegen de lijst. Dit college is de hoogste rechter in dit soort zaken, dus de uitspraak staat vast. De rechter oordeelde dat de lijst zelf zorgvuldig en wetenschappelijk onderbouwd tot stand is gekomen. Voor vijf specifieke soorten moet de bewindspersoon echter een nieuw besluit nemen, omdat er mogelijk een bekende en verantwoorde manier is om deze dieren thuis te houden die tot nu toe onvoldoende is meegewogen.
Staatssecretaris Erkens erkende de uitspraak in een antwoord aan de Tweede Kamer op 22 juni 2026 en beloofde de herbeoordeling zorgvuldig uit te voeren. Een concrete datum voor een beslissing noemde hij niet.
Deze dieren staan weer open voor discussie
Het gaat om vijf soorten die eerder van de lijst zijn geschrapt en nu dus een herkansing krijgen:
- Chinchilla - het knaagdier uit de Andes dat decennialang gewoon in Nederlandse huiskamers zat, tot het verbod in 2024. We schreven eerder op deze site al uitgebreid over waarom chinchilla's en dwerghamsters werden verboden, en die uitleg blijft grotendeels overeind, alleen staat de knoop nu dus weer open.
- Russische dwerghamster - klein, populair bij gezinnen met kinderen, en net als de chinchilla in dezelfde uitspraak meegenomen.
- Dromedaris - de eenbultige kameel die je in Nederland vooral tegenkomt bij kleine hobbyboerderijen en kinderboerderijen.
- Jak - het robuuste rund uit het Himalayagebied, hier gehouden door een klein groepje gespecialiseerde hobbyhouders.
- Witstaartstekelvarken - een Afrikaans knaagdier met opvallende stekels, een echte exoot die vooral bij liefhebbers van bijzondere dieren in trek is.
Sommige bronnen noemen ook de katoenrat als zesde soort in dezelfde reeks uitspraken. Voor al deze dieren geldt: de deur staat op een kier, maar hij is nog niet open.
Wat betekent dit voor jou als eigenaar
Had je al vóór 1 juli 2024 een chinchilla, dromedaris of een van de andere genoemde dieren? Dan verandert er voor jou helemaal niets. Het overgangsrecht beschermt je, ongeacht wat de herbeoordeling straks oplevert.
Deze uitspraak draait om mensen die zo'n dier nú nog willen aanschaffen. Volgens de huidige RVO-pagina over de huis- en hobbydierenlijst is er nog niets gewijzigd: de vijf soorten staan nog steeds niet op de lijst, in afwachting van het nieuwe besluit. Hoelang dat duurt, is onduidelijk. Bij eerdere herbeoordelingen van diersoorten, zoals bij het reptielendossier, trok het proces zich ook over maanden uit.
Ondertussen is het de moeite waard om breder te kijken dan alleen de wet. We schreven eerder over mensen die spijt kregen van hun serval: legaal zijn en geschikt zijn voor een gemiddeld huishouden zijn twee heel verschillende dingen.
Waarom je nog geen chinchilla moet bestellen
Ook als de staatssecretaris straks groen licht geeft, verandert er in één klap niets aan wat een chinchilla of dromedaris nodig heeft. Een chinchilla leeft al snel tien tot vijftien jaar, heeft een stofbad nodig om zijn vacht gezond te houden en is een schemerdier dat juist 's avonds actief wordt, niet overdag wanneer jij tijd hebt. Een dromedaris of jak vraagt om ruimte, kennis en vergunningen die met een gewone huisdierenlijst niets te maken hebben.
Het verstandigste wat je nu kunt doen, is wachten op het officiële besluit en in de tussentijd uitzoeken wat zo'n dier werkelijk van je vraagt. Praat met een ervaren fokker of een dierenarts die exoten behandelt, lees je in over huisvesting en voeding, en reken uit wat de dagelijkse verzorging kost. Veel mensen die nu op de wachtlijst van hun gedachten staan, blijken bij dat uitzoekwerk alsnog af te haken, en dat is precies de bedoeling van zo'n herbeoordeling: niet elk dier dat terugkeert op de lijst, is ook een goed idee voor jouw situatie.
Mocht de chinchilla of de dwerghamster inderdaad terugkeren op de lijst, dan hoor je dat hier. Tot die tijd blijft aanschaf gewoon verboden, en daar verandert deze uitspraak voorlopig niets aan.