Mannen van wie de kat voortdurend miauut bij thuiskomst, zijn misschien niet bijzonder geliefd bij hun huisdier. Ze krijgen alleen minder aandacht dan ze de kat geven, en de kat compenseert dat geluidmatig.
Dat is de kern van een opvallend onderzoek van wetenschappers aan de Ankara Universiteit in Turkije. Ze volgden 31 katten thuis bij hun verzorgers en maten precies hoeveel miauwen er klonken tijdens de eerste honderd seconden na thuiskomst. Het resultaat: bij mannen produceerden katten gemiddeld 4,3 miauwen, bij vrouwen slechts 1,8. Dat is meer dan twee keer zoveel.
Hoe de Turkse onderzoekers te werk gingen
Onderzoekster Yasemin Salgirli Demirbas liet deelnemers een kleine borstcamera dragen bij thuiskomst. Die registreerde het gedrag van de kat op het moment dat de verzorger binnenkwam. De onderzoekers analyseerden vervolgens 22 specifieke gedragingen, van staart omhoog steken en kopjes geven tot miauwen en knipperen.
De katten in de studie verschilden in leeftijd, ras en geslacht. Dat maakte niet uit. Het patroon bleef hetzelfde: mannen kregen consequent meer miauwen, ongeacht het soort kat. De onderzoekers concludeerden dat het verschil niet lag bij de kat, maar bij de mens.
De verklaring is eenvoudiger dan je verwacht
Onderzoekers verklaren het verschil niet als een aangeboren voorkeur van katten voor mannen. Het is eerder het tegenovergestelde: mannen praten minder met hun huisdier en reageren minder snel op een miauw. Katten leren dat gedrag en passen hun communicatie daarop aan.
Vrouwen praten vaker spontaan tegen hun kat, kijken hem vaker aan en reageren sneller op geluiden. De kat hoeft bij hen minder moeite te doen om aandacht te krijgen. Bij mannen werkt dezelfde strategie pas bij meer pogingen, dus miauwt de kat vaker.
Het is conditionering in actie. Eén miauw zonder reactie? Dan probeer je het gewoon vaker. Katten zijn pragmatisch.
Katten zijn slimmer dan hun reputatie
Dit onderzoek past in een breder beeld van hoe sociaal en adaptief katten zijn. Ze kunnen menselijke aanwijsgebaren begrijpen, sociale referentiepunten gebruiken om hulp te vragen en hun gedrag aanpassen aan de persoon tegenover hen. Dat is meer dan passief aanwezig zijn.
De wijdverspreide gedachte dat katten onverschillig zijn, klopt maar ten dele. Eerder onderzoek liet al zien dat katten minder nieuwsgierig zijn dan we altijd aannamen, maar dat betekent niet dat ze niets waarnemen. Ze kiezen zorgvuldig wanneer ze iets doen, en stemmen dat af op wie er voor hen staat.
Miauwen is trouwens een communicatiemiddel dat katten bijna uitsluitend gebruiken voor mensen. Volwassen katten miauwen nauwelijks naar elkaar. Het is een aangeleerde taal, ontwikkeld in samenleving met mensen. En die taal past de kat aan per persoon.
Hoe actueel dit gedragsonderzoek is, blijkt ook uit de rapportage van Scientias, het populairwetenschappelijke platform dat de studie als een van de eerste in het Nederlands besprak.
Wat dit betekent voor mannelijke katteneigenaren
Als je een man bent en je kat miauwt elke avond bij thuiskomst, is er niks mis mee. Maar als je er bewust mee omgaat, kun je die interactie verrijken. Even knielen, de kat aankijken en rustig aanspreken kost niets. Katten waarderen het.
Directe oogcontact vermijden of een langzame knipoog geven is een signaal van ontspanning in kattentaal. Een staart die recht omhoog staat bij binnenkomst is een begroeting. Die subtiele signalen opmerken en beantwoorden maakt de band sterker.
Een kat die bij de deur staat te miauwen vraagt eigenlijk om aanwezigheid. Niet altijd om eten, niet altijd om aandacht. Soms gewoon om te weten dat jij er ook bent.
Een kleine studie met grote vragen
Het is eerlijk om ook de beperkingen van het onderzoek te noemen. De steekproef bestond uit 31 katten in Turkije, bij één thuiskomstmoment. Dat is klein, en culturele factoren kunnen een rol spelen. Hoe mensen in Turkije met katten omgaan, verschilt mogelijk van hoe dat in Nederland gaat.
Grotere, internationale studies zijn nodig om de bevindingen te bevestigen. Maar de richting is duidelijk genoeg: katten passen hun gedrag aan op de persoon voor hen, en dat vraagt om bewust gedrag van de eigenaar. Het miauwen is geen ruis, het is communicatie.
Wil je nadenken over andere aspecten van kattenzorg? Lees ook wat je moet weten bij het kiezen van een goede kattenbak, want ook daarin laten katten duidelijk zien wat ze fijn vinden en wat niet.